Smid

Photobucket

Die Mens het by sy vrou, Lewe, geslaap. Sy het aan Smid geboorte geskenk.

“Nes Jáhoe het ek het ’n man gemaak,” het sy gesê.

Daarna het sy ook aan Smid se broer, Herder, geboorte geskenk. Herder was ’n skaapwagter en Smid het die aarde bewerk.

Lank daarna het Smid uit sy oeste van die landerye ’n offer aan Jáhoe byeengebring. En Herder het van die eersgeborenes van sy kudde gebring, van sy beste. Jáhoe het Herder en sy offer aanvaar, maar vir Smid en sy offer het hy nie aanvaar nie.

Smid was baie kwaad en sy gesig het gehang. “Vir wat is jy kwaad?” het Jáhoe gevra. “En vir wat hang jou gesig? Is dit nie so dat jy verhef sal word indien jy goed doen, maar dat die sonde by die deur sal wag indien jy nie doen wat reg is nie? Sonde hunker na jou. Jy is die meester van sonde.”

Toe het Smid vir Herder, sy broer, gesê, “Kom ons gaan veld toe.” Hy het Herder, sy broer, aangeval en hom doodgemaak.

Jáhoe het vir Smid gesê, “Waar is jou broer, Herder?”

“Ek weet nie?” het Smid geantwoord. “Is ek die oppasser van dié broer van ons?”

“Wat het jy gedoen?” het Jáhoe gevra. “Die stem van jou broer se bloed roep na my vanuit die aarde. Jy word vervloek deur die einste aarde waarvan die mond oopgebars het om jou broer se bloed vanuit jou hand op te slurp. Die aarde sal nie meer vir jou ’n oes lewer wanneer jy dit bewerk nie. Jy sal rigtingloos en treurig in die land wees.”

“My sonde is te groot om te dra,” het Smid Jáhoe geantwoord. “Verban U my vandag van die aangesig van die aarde én sal ek versteek wees van u aangesig? Ek sal ’n treurige swerwer in die land wees. Enigeen wat my teëkom, sal my doodmaak.”

Maar Jáhoe het vir Smid gesê, “Sowaar, enigeen wat vir Smid doodmaak, sal sewe keer wraak ervaar.”

Jáhoe het ’n merk op Smid gesit om te keer dat hy deur enigiemand wat hom vind, doodgemaak word.

***

Die stamme QJN en ‘BL (meestal vertaal Kain en Abel) is in talle ou Semitiese tale Smid en Herder. Ek kon egter nie enige aanduiding vind dat hulle ook in ou Hebreeus daardie betekenis het nie, so ons het waarskynlik hier te doen met ’n verhaal wat veel ouer as die Hebreeuse kanon was en waarvan die twee karakters se titels oorvertel is totdat die oorspronklike betekenis daarvan vergeet is en dit in die tekste beland het van ’n stam (die Hebreërs wat dit by die ander geërf het. ’n Aanduiding dat die Hebreërs al die oorspronklike betekenis van die name vergeet het, lê daarin dat Smid nie eens meer in die storie ’n smid is nie, hy het intussen ’n bewerker van die aarde (waarskynlik graanboer) geword.

So hier het ons ’n primitiewe verhaal oor argetipes – die Mens en sy Vrou kry twee kinders, een verteenwoordig boerdery en een die moderner stedelike kunste. ’n Stryd ontstaan. Jáhoe se simpatie is duidelik by die boer, maar die beskawing, wat wreed en sterk is, maak die boer uiteindelik dood.

Rigtingloos en treurig swerf Smid nou verder.

O, ’n nota oor seks: In die Hebreeus, soos in sommige ou vertalings, lees ons die Mens het sy vrou “geken”. Dit beteken natuurlik seks. Ek het dit eers so gehou, dit het oulik geklink, maar toe besef ek dit sal een van daai letterlike vertalings wees wat mettertyd irriterend raak. “Gemeenskap” en “omgang” klink te outyds, “seks” klink te klinies, so nou het hulle maar “saamgeslaap”.

Advertisements

3 Responses to “Smid”

  1. Joh Says:

    Hehehe . . . Ouma het altyd gesê saamslaap is oraait, dis die saam wakkerbly wat lol.

  2. Joh Says:

    So, eers word die mens vervloek omdat hulle met wysheid deur Jahoe se leuen omtrent die boom gesien het. Nou word Smid se offer sonner rede ge-minag, en as hy daardeur ontstig word, word hy uitgekryt vir ‘n sondaar. Daai sin oor “meester van sonde” klink vir my baie soos ‘n vloek, soos jy in die vorige stuk verduidelik het oor die geboortepyn en kop-verbrysel- storie. As Smid dan die vloek uitlewe deur Herder te vermoor, word hy gestraf omdat hy sy vorige straf uitleef? Genade virrie barmhartiges, vra ek jou. Jahoe maak so ‘n groot gemors, en almal rondom hom kry die slae.

  3. Bertus! Says:

    Wel Jahoe het ne^rens beweer dat hy nice is nie. Dis maar ons moderne verwagtinge wat ons na die teks bring.

Lewer kommentaar

Verskaf jou besonderhede hieronder of klik op 'n logo om in te teken:

WordPress.com Logo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by WordPress.com. Log Out / Verander )

Twitter picture

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Twitter. Log Out / Verander )

Facebook photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Facebook. Log Out / Verander )

Google+ photo

Jy lewer kommentaar met jou rekening by Google+. Log Out / Verander )

Connecting to %s


%d bloggers like this: